Một báo cáo mới từ MIT Technology Review vừa đưa ra cảnh báo về một cuộc khủng hoảng ngầm: trí tuệ nhân tạo (AI) đang dần thay thế các vị trí thực tập và nhân sự mới vào nghề (fresher). Dù các số liệu thất nghiệp chung vẫn ổn định, sự xói mòn ở các công việc đầu vào có thể để lại hệ lụy lâu dài cho sự phát triển của thế hệ lao động tương lai.
Diễn biến
Theo phân tích của MIT Technology Review, tác động của AI hiện nay không hiển thị rõ ràng dưới dạng các đợt sa thải hàng loạt. Thay vào đó, nó âm thầm cắt giảm các công việc mang tính chất học việc, nhập liệu hoặc viết lách cơ bản — những vị trí vốn là "cửa ngõ" để sinh viên mới ra trường tích lũy kinh nghiệm. Khi doanh nghiệp sử dụng các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) để xử lý các tác vụ lặp lại, nhu cầu tuyển dụng nhân sự chưa có kinh nghiệm giảm xuống đáng kể.
Bối cảnh
Nhiều doanh nghiệp hiện ưu tiên tối ưu hóa chi phí bằng cách tự động hóa các đầu việc đơn giản. Điều này tạo ra một khoảng trống lớn trong lộ trình phát triển nghề nghiệp. Khi các vị trí entry-level biến mất, người lao động trẻ không còn cơ hội rèn luyện kỹ năng thực tế, dẫn đến nguy cơ thiếu hụt nhân sự cấp trung và cấp cao có năng lực thực thụ trong vài năm tới.
Vì sao đáng chú ý
Tại thị trường Việt Nam, nơi có lực lượng lao động trẻ dồi dào trong các mảng gia công phần mềm và sáng tạo nội dung, xu hướng này đặt ra thách thức lớn. Các bạn trẻ không thể chỉ dựa vào bằng cấp mà buộc phải chủ động làm chủ các công cụ AI để nâng cao giá trị cá nhân ngay từ khi còn đi học. Nếu không thích nghi kịp, nấc thang sự nghiệp đầu tiên sẽ ngày càng trở nên hẹp hơn đối với thế hệ mới.