Theo báo cáo từ Axios đăng tải bởi TechCrunch, công ty khởi nghiệp công nghệ sinh học Colossal Biosciences đang trong các cuộc đàm phán sơ bộ để huy động nguồn vốn mới với mức định giá khổng lồ từ 20 tỷ đến 30 tỷ USD. Đây là bước nhảy vọt đáng kinh ngạc đối với một doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực "hồi sinh" các loài động vật đã tuyệt chủng, chỉ 16 tháng sau khi họ đạt mức định giá 10,2 tỷ USD vào đầu năm 2025. Hiện tại, thông tin chi tiết về số vốn cần huy động cũng như các quỹ đầu tư dẫn đầu vòng này vẫn chưa được tiết lộ chính thức.
Diễn biến chi tiết
Colossal Biosciences, được thành lập cách đây 5 năm bởi doanh nhân Ben Lamm và nhà di truyền học George Church, nổi tiếng với các dự án táo bạo nhằm đưa voi ma mút lông xoăn, chim dodo và loài sói hung dữ (dire wolf) trở lại tự nhiên. Theo báo cáo gần đây, công ty đã bắt đầu tạo ra doanh thu trong năm qua thay vì chỉ hoạt động dựa trên các khoản tài trợ nghiên cứu. Đây là một cột mốc tài chính quan trọng, chứng minh mô hình kinh doanh của công ty đang dần hình thành rõ nét.
Đồng sáng lập kiêm Giám đốc điều hành Ben Lamm từng chia sẻ rằng công ty đang nhắm đến ba nguồn doanh thu chính. Đầu tiên là cung cấp công nghệ bảo tồn cho các chính phủ, trong đó UAE gần đây được cho là đã đầu tư 60 triệu USD vào công ty. Thứ hai là việc thoái vốn hoặc tách các công ty con (spin-out). Cho đến nay, Colossal đã tách thành công ba startup vệ tinh bao gồm Breaking (xử lý rác thải nhựa), Form Bio (nền tảng sinh học tính toán với 30 triệu USD vốn gọi) và Astromech (AI mô phỏng sinh học được định giá 2 tỷ USD vào tháng 3).
Phân tích kỹ thuật & Công nghệ
Về mặt công nghệ, Colossal Biosciences dựa trên các tiến bộ vượt bậc của công nghệ chỉnh sửa gen CRISPR và sinh học tổng hợp để tái cấu trúc bộ gen của các loài đã tuyệt chủng. Nhóm nghiên cứu sử dụng vật liệu di truyền tìm thấy trong hóa thạch của loài sói dire wolf hoặc voi ma mút, sau đó so sánh và lấp đầy các khoảng trống bằng ADN của các loài họ hàng gần nhất còn sống như voi châu Á.
Bên cạnh đó, một công nghệ lõi cực kỳ hứa hẹn của họ là tử cung nhân tạo dành cho động vật. Công nghệ này không chỉ phục vụ cho việc nuôi dưỡng các phôi thai động vật hồi sinh mà còn được lên kế hoạch tách riêng thành một công ty khởi nghiệp độc lập vào năm tới. Giám đốc Ben Lamm cho biết công nghệ tử cung nhân tạo có thể tìm thấy ứng dụng thực tiễn to lớn trong việc hỗ trợ điều trị vô sinh ở người, mở ra một thị trường y tế trị giá hàng tỷ USD.
Ý kiến chuyên gia & Nhận định
Dù nhận được sự quan tâm lớn từ giới đầu tư thung lũng Silicon và các quỹ đầu tư quốc gia, dự án hồi sinh sinh vật của Colossal vẫn vấp phải nhiều hoài nghi từ cộng đồng khoa học toàn cầu. Một số nhà sinh học bảo tồn cho rằng việc tập trung nguồn lực khổng lồ để hồi sinh các loài đã biến mất là "xa xỉ và không thực tế", thay vì dồn tiền bảo vệ các loài động vật đang bên bờ tuyệt chủng hiện nay.
Đáp lại các chỉ trích này, giới phân tích tài chính tại Axios nhận định rằng giá trị của Colossal không nằm ở việc tạo ra một "Công viên kỷ Jura" ngoài đời thực, mà nằm ở các công nghệ phụ trợ (spin-offs) được phát triển trong quá trình nghiên cứu. Các đột phá về chỉnh sửa gen di truyền, AI mô phỏng sinh học và công nghệ sinh sản nhân tạo đều có thể thương mại hóa độc lập và mang lại giá trị thực tiễn tức thì cho ngành y học hiện đại và nông nghiệp.
Tác động & Tương lai
Nếu các cuộc đàm phán gọi vốn này thành công, vị thế của Colossal Biosciences trong ngành công nghệ sâu (deep tech) sẽ được củng cố vững chắc hơn bao giờ hết. Sự trỗi dậy của công ty diễn ra trong bối cảnh các lĩnh vực công nghệ trường thọ, năng lượng thay thế và công nghệ sinh học đang thu hút dòng vốn đầu tư mạo hiểm mạnh mẽ trên toàn cầu.
Trong tương lai xa hơn, nếu Colossal tái sản sinh thành công các loài động vật đã tuyệt chủng về môi trường tự nhiên của chúng, công ty kỳ vọng sẽ tạo ra doanh thu từ việc bán tín chỉ đa dạng sinh học (biodiversity credits) – một cơ chế thị trường tương tự như tín chỉ carbon hiện nay. Đối với các độc giả và giới nghiên cứu công nghệ tại Việt Nam, sự phát triển của Colossal là một ví dụ điển hình về việc biến những ý tưởng khoa học viễn tưởng thành một hệ sinh thái thương mại có khả năng định hình lại ngành công nghiệp sinh học thế giới.