Thị trường smartphone Ấn Độ đang hứng chịu những ảnh hưởng trực tiếp từ làn sóng đầu tư AI toàn cầu khi giá chip nhớ tăng vọt, đẩy giá bán thiết bị cầm tay lên cao và làm sụt giảm nghiêm trọng lượng hàng xuất xưởng. Theo dữ liệu từ hãng nghiên cứu Counterpoint Research, lượng smartphone xuất xưởng tại quốc gia này trong quý II đã giảm tới 10% so với cùng kỳ năm ngoái. Đây là mức giảm sâu nhất trong quý II của thị trường Ấn Độ trong vòng sáu năm qua.
Diễn biến chi tiết
Ảnh hưởng từ cuộc khủng hoảng linh kiện lần này phân hóa rất rõ rệt giữa các phân khúc tại Ấn Độ. Phân khúc giá rẻ dưới 15.000 rupee (khoảng dưới 150 USD) chịu đòn đau nhất khi lượng xuất xưởng lao dốc tới 45% so với năm ngoái. Theo Counterpoint Research, do các thương hiệu Trung Quốc tập trung mạnh vào phân khúc giá rẻ và tầm trung, thị phần tổng hợp của họ đã rơi xuống mức thấp kỷ lục kể từ năm 2020. Trái lại, các thương hiệu cao cấp như Apple và Samsung tỏ ra chống chọi tốt hơn nhờ tệp khách hàng ít nhạy cảm về giá và các chương trình hỗ trợ tài chính hấp dẫn.
Bối cảnh & Nguyên nhân
Nguyên nhân cốt lõi của tình trạng này bắt nguồn từ việc các gã khổng lồ công nghệ đang gom mua lượng lớn chip nhớ (RAM và bộ lưu trữ) để xây dựng hệ thống trung tâm dữ liệu AI. Các nhà sản xuất bán dẫn lớn như Samsung, SK Hynix và Micron đã chủ động chuyển dịch năng lực sản xuất sang bộ nhớ băng thông cao (HBM). Đây là loại chip chuyên dụng cho các bộ tăng tốc AI mang lại biên lợi nhuận trên mỗi tấm wafer cao hơn nhiều so với bộ nhớ tiêu chuẩn dùng cho điện thoại và máy tính xách tay thông thường, khiến nguồn cung chip nhớ di động bị thắt chặt nghiêm trọng.
Phân tích kỹ thuật & Công nghệ
Việc thiếu hụt RAM và bộ nhớ flash NAND tiêu chuẩn buộc các hãng di động phải đối mặt với bài toán chi phí linh kiện tăng cao. Theo nhà phân tích Tarun Pathak của Counterpoint Research, giá điện thoại thông minh tại Ấn Độ đã tăng từ 4% đến 68% tùy thuộc vào từng mẫu máy. Sự kết hợp giữa chi phí linh kiện leo thang và đồng nội tệ yếu đi đã tạo nên tác động kép, buộc các nhà sản xuất phải chuyển một phần chi phí này sang người tiêu dùng, đồng thời kéo dài chu kỳ nâng cấp thiết bị của người dùng từ 3,5 năm lên khoảng 4 năm.
Ý kiến chuyên gia & Nhận định
Bà Kiranjeet Kaur, Giám đốc nghiên cứu mảng di động tại IDC, nhận định rằng thị trường smartphone Ấn Độ đang chuyển dịch từ tăng trưởng dựa trên sản lượng sang tăng trưởng dựa trên giá trị. Điều này đồng nghĩa với việc tổng số máy bán ra ít hơn nhưng mỗi thiết bị lại mang về doanh thu cao hơn do chi phí linh kiện đắt đỏ. IDC dự kiến tình trạng thiếu hụt bộ nhớ và giá smartphone ở mức cao tại thị trường này có thể sẽ kéo dài cho đến ít nhất là cuối năm 2027.
Tác động & Tương lai
Áp lực biên lợi nhuận mỏng đang buộc các thương hiệu phải tái cơ cấu chiến lược toàn cầu. Gần đây nhất, thương hiệu OnePlus đã phải công bố kế hoạch dừng ra mắt sản phẩm mới tại châu Âu và Bắc Mỹ để dồn lực rút về các thị trường cốt lõi như Trung Quốc và Ấn Độ nhằm bảo toàn lợi nhuận. Xu hướng tăng giá do cơn khát hạ tầng AI này cho thấy tầm ảnh hưởng sâu rộng của công nghệ AI đến chuỗi cung ứng phần cứng tiêu dùng toàn cầu, mà các thị trường nhạy cảm về giá như Việt Nam hay Ấn Độ sẽ là những nơi cảm nhận rõ rệt nhất.