Google vừa thực hiện một thay đổi âm thầm trong cài đặt quyền riêng tư, cho phép tập đoàn này lưu trữ nhiều dữ liệu cá nhân hơn của người dùng—bao gồm hình ảnh, tệp tin, và các bản ghi âm, ghi hình—nhằm mục đích huấn luyện và cải thiện các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI). Đáng chú ý, tính năng này được kích hoạt mặc định dưới danh nghĩa mang lại cho người dùng khả năng kiểm soát tốt hơn đối với lịch sử tìm kiếm và các đề xuất cá nhân hóa. Nếu người dùng tải bất kỳ nội dung phương tiện nào lên các dịch vụ Tìm kiếm của Google mà không chủ động tắt cài đặt này, dữ liệu đó sẽ lập tức được đưa vào kho tài nguyên huấn luyện AI.
Diễn biến chi tiết
Theo TechCrunch, thay đổi này bắt nguồn từ một bản cập nhật ẩn đối với cài đặt quyền riêng tư của dịch vụ Google Search, được thông báo qua một email gửi tới khách hàng vào tháng 6 năm 2026. Bản cập nhật giới thiệu hai mục cài đặt mới bao gồm "Lịch sử dịch vụ Tìm kiếm" (Search Services History) và "Đề xuất cá nhân hóa" (Personalized Recommendations). Các quy định mới không chỉ áp dụng cho công cụ Google Search truyền thống mà còn mở rộng sang một loạt dịch vụ tìm kiếm khác của hãng như Google Maps, Google Shopping, Flights, Hotels, Google Translate và Google News. Điều này đồng nghĩa với việc các hoạt động thường ngày của người dùng trên các nền tảng này đều nằm trong phạm vi thu thập dữ liệu.
Phân tích kỹ thuật & Công nghệ
Trên khía cạnh kỹ thuật, cơ chế thu thập dữ liệu mới nhắm trực tiếp vào các tác vụ xử lý đa phương tiện. Ví dụ, khi người dùng chụp ảnh bằng Google Lens để tìm kiếm thông tin trực quan, bức ảnh đó sẽ được lưu lại để huấn luyện AI. Tương tự, các đoạn ghi âm giọng nói từ tính năng tìm kiếm bằng giọng nói "Search Live" mới trên ứng dụng Google hoặc các đoạn phát âm thử nghiệm trên Google Translate cũng sẽ bị lưu trữ. Trong tài liệu hướng dẫn, Google xác nhận việc sử dụng lịch sử này để phát triển và cải thiện các dịch vụ, bao gồm cả việc huấn luyện các mô hình AI tạo sinh (generative AI) với sự hỗ trợ đánh giá từ các kiểm trị viên là con người. Mặc dù một số dữ liệu được lưu trữ tạm thời để phục vụ vận hành hệ thống, ngôn ngữ pháp lý của Google chỉ ra rằng các tệp phương tiện được lưu lại có thể bị giữ lại lâu dài cho mục đích AI.
Ý kiến chuyên gia & Nhận định
Các chuyên gia bảo mật nhận định động thái của Google phản ánh một xu hướng lớn hơn trong toàn ngành công nghệ: thu thập dữ liệu bằng mọi giá để nâng cấp các dịch vụ AI. Thay vì chỉ dựa vào dữ liệu cào từ trang web công cộng, các ông lớn công nghệ đang tăng cường khai thác dữ liệu do chính người dùng tạo ra hoặc tải lên trong quá trình sử dụng dịch vụ. Meta cũng là một ví dụ điển hình khi từng bị phát hiện huấn luyện AI trên kho ảnh chưa chia sẻ của người dùng và các nội dung ghi lại từ kính thông minh Ray-Ban Meta. Điều này dấy lên mối lo ngại sâu sắc về quyền riêng tư khi ranh giới giữa dữ liệu tiện ích cá nhân và tài nguyên huấn luyện máy học ngày càng bị xóa nhòa.
Tác động & Tương lai
Đối với người dùng Việt Nam, những người vốn phụ thuộc lớn vào hệ sinh thái của Google từ bản đồ đến dịch vụ dịch thuật, việc kiểm tra lại cài đặt bảo mật là vô cùng cần thiết. Điểm tích cực là Google vẫn cung cấp tùy chọn tắt tính năng này (opt-out). Người dùng có thể truy cập trang quản lý hoạt động cá nhân của Google để bỏ chọn mục "Lưu phương tiện" (Save Media) riêng biệt hoặc tắt hoàn toàn mục "Lịch sử dịch vụ Tìm kiếm", đồng thời thiết lập thời gian tự động xóa dữ liệu sau 3, 18 hoặc 36 tháng để bảo vệ quyền riêng tư cá nhân trước làn sóng khai thác dữ liệu AI hiện nay.