Công ty phần mềm quản lý công việc Monday.com vừa công bố kế hoạch cắt giảm khoảng 20% nhân sự, tương đương hơn 600 nhân viên, nhằm phục vụ chiến lược tăng trưởng dựa trên AI. Quyết định được đưa ra trong hồ sơ gửi lên Ủy ban Chứng khoán Mỹ (SEC) tuần này, chính thức đưa Monday.com vào danh sách dài các doanh nghiệp công nghệ cắt giảm nhân sự với lý do tái cấu trúc để đón đầu làn sóng trí tuệ nhân tạo.
Bối cảnh & Nguyên nhân
Theo báo cáo từ TechCrunch, mặc dù đồng sáng lập Eran Zinman tuyên bố đợt cắt giảm này "không phải để giảm chi phí hay thay thế con người bằng AI", nhưng nó đánh dấu sự chuyển dịch mạnh mẽ sang mô hình vận hành tinh gọn hơn mà công ty đã định hình từ một năm trước. Monday.com dự kiến sẽ phải gánh khoản phí tái cấu trúc từ 45 triệu đến 55 triệu USD, nhưng vẫn kỳ vọng duy trì mức tăng trưởng doanh thu lên tới 20% trong năm 2026.
Làn sóng sa thải này đang càn quét toàn bộ ngành công nghệ toàn cầu. Theo phân tích của Financial Times, các doanh nghiệp công nghệ Hoa Kỳ đã cắt giảm gần 140.000 việc làm từ đầu năm đến nay. Chỉ riêng bốn ông lớn Amazon, Oracle, Meta và Microsoft đã đóng góp gần 50.000 lượt cắt giảm khi họ chuyển hướng hàng trăm tỷ USD vào việc xây dựng các trung tâm dữ liệu AI thế hệ mới.
Phân tích kỹ thuật & Công nghệ
Sự dịch chuyển nhân sự phản ánh thay đổi sâu sắc trong thiết kế hệ thống và phân bổ tài nguyên kỹ thuật. Điển hình là GitLab đã sa thải 14% nhân sự để lấy ngân sách đầu tư vào hạ tầng AI và đối phó với lưu lượng truy cập tăng vọt từ các tác vụ dạng tác tử (agentic workloads). GitLab thậm chí đang thực hiện một đợt tái thiết lập toàn diện cơ sở hạ tầng cốt lõi để hỗ trợ các yêu cầu tăng trưởng gấp 100 lần.
Trong khi đó, Coinbase và PayPal cũng đang tích cực tích hợp AI vào mọi quy trình vận hành. Coinbase đang thử nghiệm mô hình "đội ngũ một người" kết hợp cả vai trò lập trình, thiết kế và sản phẩm nhờ sự trợ giúp của AI. CEO Brian Armstrong cho biết các công cụ AI hiện nay giúp lập trình viên hoàn thành trong vài ngày những phần việc vốn trước đây cần cả một nhóm thực hiện trong nhiều tuần.
Ý kiến chuyên gia & Nhận định
Tuy nhiên, thị trường tài chính tỏ ra hoài nghi về xu hướng này. Phân tích của Financial Times chỉ ra rằng cổ phiếu của các công ty lấy AI làm lý do sa thải thường có hiệu suất kém hơn chỉ số Nasdaq khoảng 10% trong vòng 30 ngày giao dịch sau thông báo. Điều này cho thấy giới đầu tư không dễ dàng bị thuyết phục bởi các câu chuyện tái cấu trúc bằng công nghệ.
Mặc dù vậy, Jack Dorsey, người sáng lập Block, nhận định rằng hầu hết các công ty đang phản ứng chậm chạp trước làn sóng mới. Ông tin rằng trong vòng một năm tới, phần lớn các doanh nghiệp sẽ đạt đến cùng một kết luận và buộc phải thực hiện các thay đổi cấu trúc tương tự để duy trì tính cạnh tranh.
Tác động & Tương lai
Mặc dù bức tranh nhân sự có phần ảm đạm, cơ hội việc làm không hoàn toàn biến mất mà đang dịch chuyển sang các lĩnh vực mới. Các startup thuần AI như OpenAI và Anthropic vẫn đang ráo riết tuyển dụng kỹ sư chất lượng cao. Tại các tập đoàn lớn, nhân sự cũng được đào tạo lại để đảm nhận các vai trò mới liên quan đến AI thay vì bị sa thải hoàn toàn, như trường hợp Meta đã chuyển dịch khoảng 7.000 nhân viên sang đơn vị AI mới.
Đối với các chuyên gia và kỹ sư công nghệ tại Việt Nam, xu hướng này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nâng cao năng lực làm việc phối hợp với các công cụ AI. Kỹ năng lập trình thuần túy đang dần nhường chỗ cho khả năng làm chủ hệ thống tự động hóa và quản lý tác tử thông minh, đòi hỏi nguồn nhân lực phải liên tục tự đổi mới để không bị đào thải trong kỷ nguyên số.