Trong chuyến công tác kéo dài hai ngày (15-16/07/2026) tại Tokyo, CEO Nvidia Jensen Huang đã ký kết hàng loạt thỏa thuận chiến lược với các tập đoàn công nghệ và sản xuất hàng đầu Nhật Bản. Sự kiện này đánh dấu bước đi mạnh mẽ của Nvidia trong việc thâm nhập vào thị trường sản xuất công nghiệp và chế tạo robot thông qua kỷ nguyên "AI vật lý" (physical AI). Theo TechCrunch, Nvidia đang hướng tới việc biến các nhà xưởng tại Nhật Bản thành những trung tâm tự động hóa thông minh thế hệ mới.
Bối cảnh & Nguyên nhân
Nhật Bản đang phải đối mặt với tình trạng già hóa dân số và thiếu hụt lực lượng lao động nghiêm trọng. Để giải quyết bài toán này, chính phủ Nhật Bản đã công bố Chiến lược Robot AI với mục tiêu triển khai 10 triệu robot tích hợp AI trên 18 lĩnh vực vào năm 2040, được hỗ trợ bởi nguồn vốn đầu tư công - tư trị giá 65 tỷ USD. Đất nước mặt trời mọc không muốn phụ thuộc hoàn toàn vào các hạ tầng AI từ Mỹ hay Trung Quốc, dẫn đến sự ra đời của liên minh Noetra nhằm hướng tới một "AI chủ quyền" (sovereign AI) có khả năng tự vận hành các nhà máy và robot nội địa.
Diễn biến chi tiết
Tâm điểm của chuyến thăm là việc ra mắt Noetra, liên minh gồm khoảng 44 doanh nghiệp nội địa Nhật Bản như SoftBank, Sony, NEC và Honda. Chính phủ Nhật Bản cam kết rót tới 1.000 tỷ yên (khoảng 6,2 tỷ USD) trong vòng 5 năm cho dự án này. Noetra sẽ vạch ra lộ trình phát triển gồm ba giai đoạn: phát triển mô hình lập luận ưu tiên tiếng Nhật vào năm 2026, mô hình đa phương thức (omni-modal) vào năm 2028, và cuối cùng là mô hình "Real-world Native AI" chuyên dụng cho robot vào năm 2030. Ngoài ra, ông lớn ngành xe hơi Toyota cũng mở rộng hợp tác với Nvidia từ nền tảng Drive sang mô phỏng dây chuyền sản xuất và phần mềm hỗ trợ lái xe nâng cao.
Phân tích kỹ thuật & Công nghệ
Về mặt hạ tầng, Nvidia đang xây dựng một nhà máy AI mang tên "Vera Rubin AI factory", dự kiến đi vào hoạt động năm 2028. Siêu trung tâm dữ liệu này sở hữu công suất 140 megawatt, được trang bị 13.750 CPU Vera và 27.500 GPU Rubin thế hệ mới nhất của Nvidia để phục vụ huấn luyện các mô hình quy mô hàng nghìn tỷ tham số. Đồng thời, Nvidia cũng giới thiệu mô hình Cosmos 3 Edge hoạt động trực tiếp trên chip Jetson Thor gắn trong thiết bị. Điều này cho phép các robot của các hãng như Fanuc, Yaskawa hay Kawasaki Heavy xử lý dữ liệu ngay tại biên (edge computing) mà không cần phụ thuộc vào đám mây.
Ý kiến chuyên gia & Nhận định
Phát biểu tại sự kiện, CEO Jensen Huang nhấn mạnh: "Ranh giới tiếp theo của AI nằm ở thế giới vật lý, và đây là cơ hội ngàn năm có một cho Nhật Bản." Ông cũng cho rằng Nhật Bản từng phát minh ra nền sản xuất hiện đại và nay có cơ hội tái định hình nó trong kỷ nguyên công nghiệp thông minh. Tuy nhiên, giới phân tích công nghệ từ TechCrunch cũng chỉ ra một nghịch lý: dù nỗ lực tự chủ phần mềm và dữ liệu, chiến lược độc lập của Nhật Bản ở thời điểm hiện tại vẫn phải phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn cung silicon và chip xử lý tiên tiến từ Mỹ.
Tác động & Tương lai
Sự kết hợp giữa thế mạnh phần cứng của Nvidia và cơ sở dữ liệu sản xuất khổng lồ của Nhật Bản được kỳ vọng sẽ tạo ra một cú hích lớn cho thị trường robot toàn cầu. Nhật Bản đặt mục tiêu chiếm lĩnh hơn 30% thị phần robot AI thế giới vào năm 2040, với quy mô thị trường ước tính khoảng 133 tỷ USD. Đối với độc giả và các doanh nghiệp công nghệ Việt Nam, xu hướng chuyển dịch từ AI thuần phần mềm sang "AI vật lý" điều khiển máy móc thực tế sẽ là bài học lớn về cách kết hợp giữa tự động hóa truyền thống và trí tuệ nhân tạo để giải quyết các thách thức về năng suất lao động trong tương lai.