Kalera News, ngày 2 tháng 7 năm 2026 – Giữa lúc ngành công nghệ đang dõi theo từng bước đi của trí tuệ nhân tạo (AI), một thông tin gây chú ý đã được tiết lộ: OpenAI, “ông lớn” đứng sau ChatGPT, đã đề xuất hiến tặng 5% cổ phần của mình cho một quỹ tài sản chủ quyền của Hoa Kỳ. Thông tin này, do Financial Times dẫn lời hai nguồn thạo tin, sau đó được TechCrunch tường thuật, đặt ra nhiều câu hỏi về động cơ và tương lai của việc chia sẻ lợi ích từ AI. 🤔
Động Cơ Đằng Sau Đề Xuất
Theo Financial Times, đề xuất này nhằm “củng cố quan hệ tốt đẹp với chính quyền và… giải quyết các phản ứng chính trị”. Đây không phải là lần đầu tiên ý tưởng này được đưa ra. Hồi tháng 6, CNBC cũng đã đưa tin về những cuộc thảo luận tương tự, và sau đó được cựu Tổng thống Trump xác nhận, rằng ông đã bàn về “những ý tưởng mà trong đó một phần tài sản có thể được trao cho công chúng Mỹ, nơi công chúng Mỹ về cơ bản trở thành đối tác với các công ty”.
Bản thân CEO OpenAI, Sam Altman, cũng công khai ủng hộ ý tưởng về một quỹ AI công cộng. Hồi tháng 4, OpenAI đã phát hành một báo cáo chính sách mang tên “Chính sách Công nghiệp cho Kỷ nguyên Trí tuệ” (Industrial Policy for the Intelligence Age), đề xuất thành lập một quỹ tài sản công có thể trực tiếp đầu tư vào các phòng thí nghiệm AI và các công ty triển khai công nghệ này. 🚀
Tài liệu này nhấn mạnh: > “Lợi nhuận từ Quỹ có thể được phân phối trực tiếp cho công dân, cho phép nhiều người hơn tham gia trực tiếp vào lợi ích từ sự tăng trưởng do AI thúc đẩy, bất kể tài sản ban đầu hay khả năng tiếp cận vốn của họ.”
Phương Án Táo Bạo Từ Thượng Nghị Sĩ Sanders
Trong khi OpenAI đưa ra một đề xuất tương đối “mềm mỏng”, thì Thượng nghị sĩ độc lập Bernie Sanders (bang Vermont) lại đưa ra một phiên bản táo bạo hơn nhiều vào tháng 6. Ông đề xuất đánh thuế một lần 50% đối với cổ phiếu của các công ty AI, với số cổ phiếu thu được sẽ được gửi vào một quỹ tài sản công. Dự luật, được gọi là Đạo luật Quỹ Tài sản Chủ quyền AI của Mỹ (American AI Sovereign Wealth Fund Act), sẽ áp dụng cho tất cả các công ty AI “có tầm quan trọng hệ thống”, bao gồm cả những công ty liên quan đến trung tâm dữ liệu, cơ sở hạ tầng hoặc robot. Đáng chú ý, các công ty như Google hay SpaceX, nơi AI chỉ là một phần nhỏ trong hoạt động kinh doanh, sẽ được phép tách riêng các mảng không phải AI để tránh bị đánh thuế cao. ⚖️
Tuy nhiên, dự luật của Thượng nghị sĩ Sanders hiện vẫn chưa được đưa ra ủy ban để xem xét.
Thách Thức Và Triển Vọng
Hiện tại, các cuộc thảo luận vẫn chỉ ở giai đoạn sơ bộ. Theo Financial Times, mọi hành động chính thức có thể sẽ đòi hỏi sự chấp thuận của quốc hội, điều này chắc chắn sẽ làm vấn đề trở nên phức tạp hơn rất nhiều. Việc OpenAI đề xuất chia sẻ cổ phần không chỉ là một động thái chiến lược về quan hệ công chúng mà còn là một phần trong cuộc tranh luận lớn hơn về cách xã hội nên phân phối và quản lý lợi ích từ sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo. Ai sẽ là người hưởng lợi cuối cùng từ cuộc cách mạng AI? Thời gian sẽ trả lời. ⏳