OpenAI Đề Xuất Trao 5% Cổ Phần Cho Chính Phủ Mỹ Để Giảm Áp Lực Chính Trị 🏛️🇺🇸
Theo báo cáo mới nhất từ Financial Times, OpenAI đang xem xét một đề xuất mang tính đột phá: trao 5% cổ phần của công ty cho chính phủ Hoa Kỳ. Đề xuất này không chỉ áp dụng cho riêng OpenAI mà còn có thể mở rộng sang các công ty trí tuệ nhân tạo hàng đầu khác của Mỹ. Động thái này được cho là nhằm mục đích xoa dịu sự giám sát chính trị ngày càng tăng ở Washington, giải quyết các lo ngại về sự tham gia của công chúng vào nguồn lợi do AI tạo ra, và củng cố mối quan hệ với chính quyền Trump, đặc biệt khi OpenAI chuẩn bị cho một trong những đợt chào bán công khai lần đầu (IPO) lớn nhất lịch sử ngành công nghệ. 🚀
Đề Xuất 5% Cổ Phần và Mô Hình "Quỹ Alaska" 💰💸
Theo khung đề xuất, CEO Sam Altman của OpenAI và các giám đốc điều hành khác đã gợi ý rằng các nhà phát triển AI hàng đầu của Mỹ nên phân bổ 5% cổ phần của họ vào một quỹ công được mô phỏng theo Quỹ Vĩnh Viễn Alaska (Alaska Permanent Fund). Tại Alaska, doanh thu từ dầu mỏ thuộc sở hữu nhà nước được đầu tư để phân phối cổ tức hàng năm trực tiếp cho người dân, đồng thời hỗ trợ ngân sách tiểu bang.
Trong trường hợp ứng dụng vào AI, một "Quỹ Tài Sản Công" (Public Wealth Fund) mới thành lập sẽ đầu tư vào các tài sản dài hạn gắn liền trực tiếp với sự tăng trưởng của trí tuệ nhân tạo. Điều này sẽ đảm bảo rằng những người Mỹ bình thường — đặc biệt là những người hiện không đầu tư vào thị trường tài chính — có thể trực tiếp chia sẻ vào nguồn lợi kinh tế khổng lồ do AI tạo ra.
Với định giá hiện tại của OpenAI đang tăng vọt khi công ty hướng tới một đợt ra mắt công chúng lớn, 5% cổ phần này có thể trị giá khoảng 42,6 tỷ USD.
Những Cuộc Thảo Luận Chính Trị Ở Washington 🤝
Sam Altman đã tích cực vận động cho ý tưởng này tại Washington. Theo Financial Times, Altman đã có các cuộc thảo luận với: * Tổng thống Donald Trump * Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick * Bộ trưởng Ngân khố Scott Bessent
Ông cũng đã tham vấn với Thượng nghị sĩ Đảng Dân chủ Bernie Sanders trong những tuần gần đây. Thượng nghị sĩ Sanders đã ủng hộ một cách tiếp cận cấp tiến hơn nhiều, giới thiệu Đạo luật Quỹ Tài Sản Chủ Quyền AI Mỹ (American AI Sovereign Wealth Fund Act). Đề xuất của Sanders sẽ áp đặt mức thuế một lần 50% đối với các nhà phát triển AI hàng đầu (như OpenAI, Anthropic và xAI), được thanh toán hoàn toàn bằng cổ phiếu. Điều này sẽ cấp cho quỹ công quyền biểu quyết, đại diện trong hội đồng quản trị và quyền nhận cổ tức trực tiếp, điều mà các nhà phê bình trong ngành công nghệ coi là một sự tiếp quản của chính phủ. 🟥
Bối Cảnh An Ninh Quốc Gia và Địa Chính Trị 🛡️🚨
Đề xuất này được đưa ra vào thời điểm then chốt đối với lĩnh vực AI của Hoa Kỳ. Chỉ tuần trước, OpenAI đã phải hoãn ra mắt công khai hoàn toàn mô hình GPT-5.6 theo yêu cầu của chính phủ Mỹ. Đồng thời, chính phủ cũng đã ra lệnh cho đối thủ Anthropic tạm thời đình chỉ quyền truy cập của công dân nước ngoài vào các mô hình tiên tiến của họ, Fable 5 và Mythos 5, do lo ngại về an ninh quốc gia, trước khi dỡ bỏ lệnh cấm vào thứ Ba. Cả OpenAI và Anthropic đều đã bí mật nộp hồ sơ xin IPO tại Mỹ, khiến sự chấp thuận của cơ quan quản lý và thiện chí chính trị trở nên cực kỳ quan trọng.
Lo Ngại Về Xung Đột Lợi Ích ⚠️🧐
Mặc dù "Quỹ Tài Sản Công" nhằm mục đích giảm bớt sự ngờ vực và chia sẻ lợi ích do AI tạo ra, các chuyên gia chính sách đã gióng lên hồi chuông cảnh báo nghiêm trọng. Nat Purser từ tổ chức Public Knowledge đã cảnh báo về một xung đột lợi ích nghiêm trọng: "Vấn đề là chính phủ sẽ vừa là cổ đông vừa là cơ quan quản lý."
Anthropic được cho là đang đứng ngoài các cuộc thảo luận tự nguyện về cổ phần này. Tương lai của sáng kiến — liệu nó có dẫn đến việc tự nguyện tặng 5% cổ phần, một mệnh lệnh lập pháp như quỹ 50% của Sanders, hay không có gì cả — vẫn phụ thuộc rất nhiều vào các cuộc đàm phán chính trị trước khi OpenAI chính thức lên sàn.