Phia, startup mua sắm trực tuyến do Phoebe Gates (con gái của tỷ phú Bill Gates) và Sophia Kianni đồng sáng lập, đang đối mặt với cáo buộc sử dụng thủ thuật 'cookie stuffing' (nhồi cookie) để chiếm đoạt hoa hồng bất hợp pháp. Theo điều tra từ Bloomberg công bố ngày 10/7/2026, hành vi này đã khiến Phia bị đình chỉ hoạt động trên Impact.com, một trong những nền tảng tiếp thị liên kết và kết nối người ảnh hưởng hàng đầu hiện nay.
Diễn biến chi tiết
Quyết định đình chỉ được đưa ra sau khi Bloomberg, cùng một nhà tư vấn độc lập và một đối thủ cạnh tranh, phát hiện cơ chế hoạt động bất thường của Phia. Khi người dùng mua sắm tại một cửa hàng trực tuyến, ngay cả khi họ tự truy cập hoặc đi qua link của các bên tiếp thị khác như Wirecutter, Phia vẫn tự động mở một tab ẩn dưới nền. Trong quá trình thanh toán, tiện ích này sẽ ghi đè mã giới thiệu của bên khác bằng mã của mình nhằm nẫng tay trên khoản hoa hồng từ các giao dịch mà họ không hề thúc đẩy.
Bối cảnh & Nguyên nhân
Được thành lập vào năm 2025, Phia đã nhanh chóng gọi vốn thành công hơn 40 triệu USD từ nhiều nhà đầu tư nổi tiếng như Kim Kardashian và Hailey Bieber. Ứng dụng này hoạt động dưới dạng một tiện ích mở rộng trên trình duyệt, giúp người dùng so sánh giá và tìm mã giảm giá tương tự như mô hình của Google Flights áp dụng cho mảng bán lẻ. Việc phụ thuộc lớn vào doanh thu tiếp thị liên kết (affiliate marketing) được cho là nguyên nhân thúc đẩy startup này áp dụng các kỹ thuật ngầm nhằm tối đa hóa tỷ lệ chuyển đổi hoa hồng.
Phân tích kỹ thuật & Công nghệ
Cáo buộc 'cookie stuffing' hướng vào Phia liên quan đến việc can thiệp trực tiếp vào phiên duyệt trình của khách hàng. Tiện ích mở rộng của Phia bị phát hiện đã lạm dụng quyền hạn trên trình duyệt để theo dõi hành vi thanh toán và tự động gửi các yêu cầu HTTP ẩn chứa cookie liên kết của riêng họ. Hành động này đánh lừa hệ thống ghi nhận của nhà bán lẻ rằng Phia là nguồn dẫn khách cuối cùng (last-click), từ đó tước đi quyền lợi hợp pháp của các nhà sáng tạo nội dung hoặc đối tác affiliate chân chính khác.
Ý kiến chuyên gia & Nhận định
Phát ngôn viên của Phia chia sẻ với Bloomberg rằng công ty đã thực hiện mọi thay đổi cần thiết để khắc phục sự cố ngay sau khi nhận được phản ánh. Các thử nghiệm sau đó của Bloomberg xác nhận lỗi kỹ thuật này đã được xử lý. Dẫu vậy, giới chuyên gia nhận định việc sửa sai này chưa chắc đã đủ để xoa dịu các nhà bán lẻ và đối tác affiliate vốn bị thiệt hại tài chính do hành vi không lành mạnh của Phia trong thời gian qua.
Tác động & Tương lai
Phia không phải là startup đầu tiên vướng vào bê bối nhồi cookie này. Trước đó, ứng dụng mua sắm Honey thuộc sở hữu của PayPal cũng từng bị kiện tập thể vì hành vi tương tự và vụ việc vẫn đang kéo dài tại tòa án. Vụ bối cảnh của Phia một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo về tính minh bạch của các tiện ích mua sắm trên trình duyệt, buộc độc giả và các nhà phát triển tại Việt Nam phải thận trọng hơn khi cài đặt các extension can thiệp sâu vào dữ liệu giao dịch.