Cây viết của trang tin công nghệ danh tiếng The Verge vừa chia sẻ một trải nghiệm bất ngờ khi thừa nhận bản thân "không thể ghét" một ca khúc được tạo ra từ công cụ trí tuệ nhân tạo Suno. Tác phẩm mang tên "Semiramis Dream" của nghệ sĩ 1010benja đã tạo ra một cuộc tranh luận mới về ranh giới nghệ thuật của âm nhạc AI, vốn lâu nay vẫn bị định kiến là tẻ nhạt.
Bối cảnh & Nguyên nhân
Phần lớn các sản phẩm âm nhạc được tạo ra bởi AI tạo sinh (generative AI) hiện nay thường bị giới phê bình và người nghe đánh giá là thiếu linh hồn và rập khuôn. Theo The Verge, các sản phẩm đầu ra từ nền tảng tạo nhạc tự động như Suno thường rơi vào trạng thái "tẻ nhạt đến mức gây khó chịu". Điều này khiến nhiều người yêu âm nhạc có cái nhìn khắt khe và hoài nghi đối với làn sóng nhạc AI đang tràn ngập thị trường. Tuy nhiên, sự xuất hiện của các nghệ sĩ thực thụ tìm cách thử nghiệm công nghệ này đã bắt đầu làm thay đổi cục diện. Một số nghệ sĩ nổi tiếng như Holly Herndon từ lâu đã chứng minh rằng AI hoàn toàn có thể có một vị trí xứng đáng trong nền âm nhạc đương đại nếu được định hướng đúng cách. Việc nghệ sĩ 1010benja phát hành ca khúc "Semiramis Dream" sử dụng Suno đã đánh dấu một bước thử nghiệm táo bạo mới.
Phân tích kỹ thuật & Công nghệ
Về mặt công nghệ, Suno là một mô hình AI tạo sinh cho phép người dùng tạo ra các bản nhạc hoàn chỉnh bao gồm cả giai điệu, nhạc cụ và giọng hát chỉ từ các câu lệnh văn bản (prompts). Mặc dù thuật toán của Suno đã được cải tiến liên tục để tối ưu hóa cấu trúc bài hát, chất lượng âm thanh đầu ra vẫn thường bị giới chuyên môn nhận định là mang tính công thức và thiếu đi những điểm nhấn cảm xúc tự nhiên. Tuy nhiên, khi một nghệ sĩ có tư duy như 1010benja can thiệp và nhào nặn công cụ này cho tác phẩm "Semiramis Dream", kết quả mang lại đã vượt qua giới hạn thông thường của thuật toán. Sự kết hợp giữa khả năng tính toán của AI và ý đồ nghệ thuật của con người đã giúp ca khúc thoát khỏi cái bẫy "nhàm chán" mà các bản nhạc AI thuần túy khác thường mắc phải. Điều này cho thấy vai trò của người nghệ sĩ trong việc định hình chất liệu âm thanh do AI tạo ra là cực kỳ quan trọng.
Ý kiến chuyên gia & Nhận định
Tác giả bài viết trên The Verge thừa nhận bản thân đang phải trải qua một cảm giác mâu thuẫn và "khó khăn để chấp nhận thực tế" rằng họ thực sự thích ca khúc này. Sự thừa nhận này phản ánh một tâm lý chung của nhiều nhà phê bình âm nhạc hiện nay: họ lo ngại sự bùng nổ của AI nhưng lại không thể phủ nhận những kết quả ấn tượng khi công nghệ được ứng dụng một cách sáng tạo. Giới chuyên môn nhận định rằng sự thành công của "Semiramis Dream" không đồng nghĩa với việc AI có thể thay thế hoàn toàn con người. Ngược lại, nó chứng minh rằng AI hoạt động hiệu quả nhất khi đóng vai trò là một công cụ hỗ trợ cho bộ óc sáng tạo của các nghệ sĩ thực thụ.
Tác động & Tương lai
Sự kiện này mở ra một chương mới cho sự giao thoa giữa trí tuệ nhân tạo và nghệ thuật âm thanh tại Việt Nam cũng như trên toàn thế giới. Thay vì chỉ xem AI là công cụ sản xuất hàng loạt các bản nhạc giá rẻ, các nghệ sĩ trẻ giờ đây có thể tiếp cận Suno như một nhạc cụ kỹ thuật số thế hệ mới để thử nghiệm các cấu trúc âm thanh độc lạ. Ranh giới giữa sự sáng tạo của con người và thuật toán máy học đang ngày càng mờ nhạt đi, đặt ra những câu hỏi sâu sắc về bản chất của quyền tác giả và giá trị nghệ thuật đích thực. Dù muốn hay không, âm nhạc AI đang tiến hóa và những tác phẩm như "Semiramis Dream" chính là minh chứng rõ nét nhất cho xu hướng không thể đảo ngược này.