Zoox, công ty xe tự hành thuộc sở hữu của Amazon, đã chính thức ban hành lệnh thu hồi phần mềm cho toàn bộ đội xe gồm 105 chiếc của mình. Quyết định này được đưa ra sau khi một chiếc robotaxi của hãng gặp khó khăn trong việc điều hướng tại một hiện trường vụ hỏa hoạn có nhiều khói dày đặc vào tháng 6 vừa qua. Rất may, không có hành khách nào trên xe vào thời điểm xảy ra sự cố và không ghi nhận bất kỳ thương vong nào.
Diễn biến chi tiết
Theo báo cáo từ Cục Quản lý An toàn Giao thông Đường cao tốc Quốc gia Mỹ (NHTSA), sự việc xảy ra vào ngày 20 tháng 6 khi một chiếc robotaxi của Zoox đối mặt với làn khói dày che khuất tầm nhìn tại một hiện trường vụ cháy đang hoạt động, nơi chưa được rào chắn bằng các cột tiêu giao thông. Chiếc xe đã phanh gấp và cố gắng chuyển hướng trước khi dừng lại hoàn toàn. Cuối cùng, một nhân viên vận hành từ xa của Zoox đã phải can thiệp để lùi xe ra khỏi khu vực nguy hiểm, tạo điều kiện cho lực lượng cứu hỏa đặt rào chắn giao thông. Sau quá trình điều tra nội bộ và thảo luận với NHTSA, Zoox quyết định ban hành lệnh thu hồi phần mềm vào ngày 7 tháng 7.
Bối cảnh & Nguyên nhân
Quyết định tự nguyện thu hồi của Zoox diễn ra chỉ một ngày trước khi người đứng đầu NHTSA, Jonathan Morrison, gửi thư cảnh báo nghiêm khắc tới các công ty xe tự hành yêu cầu ngừng cản trở lực lượng cứu hộ. Đây không phải lần đầu tiên các hãng xe tự lái đối mặt với vấn đề này. Trước đó, Waymo cũng liên tiếp gặp rắc rối tại các hiện trường khẩn cấp với ít nhất 6 vụ việc tính đến tháng 3 năm nay, buộc lực lượng cứu hộ phải di dời xe bằng biện pháp vật lý. Bản thân Zoox cũng từng phải thu hồi phần mềm nhiều lần vào năm 2025 do lỗi phanh đột ngột và các vụ va chạm giao thông khác.
Phân tích kỹ thuật & Công nghệ
Lỗi điều hướng trong điều kiện khói dày chỉ ra điểm yếu cố hữu của hệ thống cảm biến trên xe tự hành. Khói bụi đậm đặc có thể làm nhiễu loạn hệ thống cảm biến LiDAR và camera, vốn dựa vào phản xạ ánh sáng để nhận diện vật thể và tái tạo bản đồ 3D xung quanh. Khi các cảm biến này bị che khuất hoặc nhận tín hiệu phản hồi sai lệch, hệ thống máy tính trung tâm không thể phân biệt được đâu là vật cản cứng và đâu là khói, dẫn đến phản ứng phanh gấp cục bộ. Bản cập nhật phần mềm mới của Zoox được thiết kế nhằm tinh chỉnh thuật toán lọc nhiễu cảm biến, giúp xe nhận diện tốt hơn các điều kiện thời tiết hoặc môi trường khắc nghiệt tương tự.
Ý kiến chuyên gia & Nhận định
Đại diện NHTSA nhấn mạnh rằng việc xe không thể phát hiện và phản ứng thích hợp trước các tình huống khẩn cấp là một "sự thiếu hụt về mặt chức năng". Cơ quan này khẳng định các hiện trường tai nạn hay thiên tai không phải là những tình huống biên (edge cases) hiếm gặp, mà là thực tế giao thông hằng ngày mà các nhà phát triển AV bắt buộc phải giải quyết triệt để nhằm đảm bảo an toàn công cộng.
Tác động & Tương lai
Sự cố lần này đặt ra thêm rào cản cho tham vọng thương mại hóa của Zoox, đặc biệt khi hãng đang chuẩn bị ra mắt dịch vụ chở khách không người lái tại Las Vegas và San Francisco. Robotaxi của Zoox được thiết kế hoàn toàn không có vô lăng hay bàn đạp ga, điều này đồng nghĩa với việc hãng phải được NHTSA phê duyệt các miễn trừ đặc biệt đối với Tiêu chuẩn An toàn Phương tiện Cơ giới Liên bang. Những vụ thu hồi liên tiếp chắc chắn sẽ khiến các cơ quan quản lý thận trọng hơn trước khi cấp phép cho những phương tiện hoàn toàn không có sự can thiệp cơ học của con người này.