Ngày 4 tháng 9 năm 2026, Anthropic thông báo mô hình ngôn ngữ Claude đã hoàn thành bản chứng minh hình thức (formalized proof) đầu tiên cho Định lý cuối cùng của Fermat (Fermat's Last Theorem) trong tháng trước, đánh dấu một bước tiến đáng chú ý trong việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào toán học thuần túy. Quá trình kiểm tra tính đúng đắn của một chứng minh toán học quy mô lớn theo cách thủ công truyền thống thường tiêu tốn nhiều năm làm việc của các nhà toán học. Kỹ thuật hình thức hóa — chuyển đổi toàn bộ lập luận toán học sang định dạng mã nguồn mà các hệ thống trợ lý chứng minh trên máy tính như Lean có thể tự động kiểm tra — được xem là giải pháp khả thi nhất để giải quyết thách thức này.
Theo thông tin do Anthropic công bố trên mạng xã hội X, Claude đã trực tiếp thực hiện việc chuyển đổi và hoàn tất chứng minh cho định lý nổi tiếng này. Việc sử dụng các phần mềm trợ lý chứng minh tương tác như Lean đòi hỏi từng bước suy luận logic phải được định nghĩa một cách chặt chẽ tuyệt đối theo ngôn ngữ hình thức, loại bỏ hoàn toàn các giả định ngầm hoặc bước nhảy tư duy thường thấy trong văn bản toán học viết tay thông thường. Khi mã nguồn chứng minh được nạp vào công cụ Lean, hệ thống máy tính sẽ tự động duyệt qua toàn bộ cấu trúc logic để xác minh tính chính xác mà không cần phụ thuộc vào sự suy đoán chủ quan của con người.
Định lý cuối cùng của Fermat là một trong những bài toán nổi tiếng nhất lịch sử toán học, từng khiến các nhà khoa học trăn trở suốt hơn ba thế kỷ trước khi có bản chứng minh đồ sộ hàng trăm trang. Việc chuyển thể một chứng minh phức tạp ở quy mô như vậy sang hệ thống mã hình thức của Lean vốn là một công việc đòi hỏi khối lượng lao động trí tuệ khổng lồ. Kết quả này cho thấy khả năng của các mô hình AI hiện đại trong việc hỗ trợ các tác vụ lập luận logic chuẩn xác cao và làm việc với các hệ thống chứng minh hình thức.
Hiện tại, Anthropic chưa công bố chi tiết về thời gian chạy thực tế, quy mô số dòng mã Lean được sinh ra hay phiên bản mô hình Claude cụ thể được sử dụng trong thử nghiệm này. Toàn bộ mã nguồn hình thức hóa cũng như các báo cáo kỹ thuật chuyên sâu về quy trình kiểm thử độc lập vẫn đang được cộng đồng toán học và công nghệ theo dõi trong các thông báo tiếp theo từ phía công ty.