Nhà kinh tế trưởng Torsten Slok của quỹ đầu tư Apollo mới đây đã đưa ra cảnh báo rằng làn sóng tăng trưởng biên lợi nhuận nhờ trí tuệ nhân tạo (AI) ngoài lĩnh vực công nghệ có thể sẽ mất nhiều thời gian hơn kỳ vọng của thị trường. Theo ông, những kỳ vọng quá lạc quan của Phố Wall về việc AI nhanh chóng tối ưu hóa chi phí cho mọi doanh nghiệp đang đối mặt với thực tế phức tạp.
Diễn biến chi tiết
Phân tích từ Apollo chỉ ra sự khác biệt lớn về tốc độ áp dụng công nghệ giữa các công ty công nghệ thuần túy và phần còn lại của nền kinh tế. Trong khi các gã khổng lồ phần mềm có thể tích hợp và thương mại hóa AI gần như lập tức, các doanh nghiệp truyền thống phải đối mặt với quy trình chuyển đổi phức tạp. Ông Slok cảnh báo rằng nếu quá trình này kéo dài tới 5 năm thay vì chỉ 5 tháng như kỳ vọng, thị trường chứng khoán sẽ phải trải qua một đợt định giá lại vô cùng đau đớn cho các cổ phiếu AI.
Bối cảnh & Nguyên nhân
Nguyên nhân chính dẫn đến sự chậm trễ này nằm ở rào cản pháp lý và quy trình vận hành đặc thù của từng ngành. Tại các lĩnh vực chịu sự quản lý nghiêm ngặt của chính phủ như y tế, ngân hàng và dược phẩm, việc thay đổi quy trình cốt lõi không thể diễn ra trong một sớm một chiều. Các quy định khắt khe về bảo mật dữ liệu và quyền riêng tư của khách hàng buộc các doanh nghiệp phải thận trọng tối đa khi thử nghiệm các mô hình ngôn ngữ lớn hoặc hệ thống tự động hóa mới.
Phân tích kỹ thuật & Công nghệ
Về mặt kỹ thuật, việc đưa AI vào vận hành thực tế tại các ngành truyền thống đòi hỏi khâu xử lý dữ liệu nội bộ vô cùng phức tạp. Khác với các ứng dụng chatbot tiêu dùng, AI trong y tế hay tài chính yêu cầu độ chính xác tuyệt đối và khả năng giải thích được (explainability). Hệ thống phải xử lý lượng lớn dữ liệu nhạy cảm nhưng lại thường bị phân mảnh ở các định dạng cũ kỹ, khiến việc huấn luyện và tinh chỉnh (fine-tuning) các mô hình AI gặp nhiều rào cản kỹ thuật.
Ý kiến chuyên gia & Nhận định
Theo ông Torsten Slok, biên lợi nhuận được thúc đẩy bởi AI ngoài ngành công nghệ hiện tại gần như chưa xuất hiện rõ nét trên các báo cáo tài chính. Nhiều chuyên gia tài chính cũng đồng tình rằng Phố Wall đang định giá cổ phiếu dựa trên giả định quá lý tưởng về tốc độ chuyển đổi số. Việc bỏ qua các rào cản cấu trúc và luật pháp có thể dẫn tới bong bóng kỳ vọng sớm bị xì hơi.
Tác động & Tương lai
Nhận định này là một gáo nước lạnh đối với cơn sốt đầu tư AI toàn cầu, đồng thời mang lại bài học thực tế cho các doanh nghiệp Việt Nam. Việc ứng dụng AI không chỉ đơn thuần là mua bản quyền phần mềm mà là một cuộc cải tổ toàn diện về mặt quy trình và pháp lý. Trong tương lai, các doanh nghiệp cần chuẩn bị cho một lộ trình dài hạn và bền bỉ hơn thay vì kỳ vọng vào những thành quả tài chính đột biến trong ngắn hạn.