Nhà sáng lập kiêm Giám đốc điều hành (CEO) của Mobileye, ông Amnon Shashua, vừa thông báo kế hoạch rời khỏi vị trí lãnh đạo cao nhất sau gần ba thập kỷ gắn bó. Theo hồ sơ pháp lý được công bố vào ngày 23/7/2026, Shashua vẫn sẽ tiếp tục giữ chức vụ này cho đến khi công ty tìm được người thay thế phù hợp. Quyết định chuyển giao quyền lực này diễn ra ngay vào thời điểm nhạy cảm khi Mobileye đang nỗ lực chuyển dịch mạnh mẽ sang lĩnh vực robotaxi và robot dạng người (humanoid robot).
Bối cảnh & Nguyên nhân
Mobileye được thành lập dựa trên các nghiên cứu học thuật của Amnon Shashua tại Đại học Hebrew (Israel). Ban đầu, công ty chỉ tập trung phát triển các chip thị giác máy tính hỗ trợ các tính năng an toàn và hỗ trợ lái xe (ADAS) cho các nhà sản xuất ô tô truyền thống. Doanh nghiệp này từng ghi dấu ấn với đợt IPO lớn nhất trong lịch sử Israel, trước khi được tập đoàn Intel thâu tóm vào năm 2017 với giá trị khổng lồ 15,3 tỷ USD. Đến năm 2022, Intel tiến hành IPO đưa Mobileye trở lại thành công ty đại chúng độc lập, dù Intel hiện vẫn giữ tư cách là cổ đông lớn nhất sở hữu quyền kiểm soát.
Dưới sự dẫn dắt của Shashua, Mobileye không dừng lại ở vai trò là nhà cung cấp chip bán dẫn đơn thuần. Công ty đã chủ động phát triển các hệ thống tự lái toàn diện để cung cấp trực tiếp cho các đối tác lớn như Volkswagen và công ty con MOIA. Sự rút lui của Shashua khỏi chiếc ghế điều hành cao nhất được xem là bước đi mở đường cho một thế hệ lãnh đạo mới, phù hợp hơn với giai đoạn bùng nổ của các giải pháp tự hành thế hệ tiếp theo.
Phân tích kỹ thuật & Công nghệ
Bước chuyển dịch mang tính chiến lược này được Amnon Shashua gọi là kỷ nguyên "Mobileye 3.0", nơi công ty sẽ tập trung toàn lực vào robot học và trí tuệ nhân tạo (AI) ứng dụng trong ngành automotive. Đóng vai trò hạt nhân cho tầm nhìn công nghệ này là thương vụ thâu tóm Mentee Robotics - một startup chuyên về robot dạng người do chính Shashua đồng sáng lập - trị giá tới 900 triệu USD vào tháng 1 năm 2026. Thương vụ này được kỳ vọng sẽ giúp Mobileye sở hữu các thuật toán học máy nâng cao và khả năng xử lý thị giác máy tính vượt trội cho các tác vụ phức tạp ngoài lĩnh vực xe tự hành.
Song song đó, cấu trúc công nghệ của Mobileye cũng đang có sự thay đổi lớn từ việc cung ứng phần cứng (các dòng chip EyeQ) sang xây dựng hệ sinh thái phần mềm tự lái hoàn chỉnh. Công nghệ cốt lõi của họ giờ đây tích hợp sâu giữa bản đồ đám mây độ phân giải cao (REM), hệ thống cảm biến quang học kết hợp radar/LiDAR độc lập, cùng các mô hình AI dự đoán hành vi. Việc tự chủ cả phần cứng lẫn giải pháp phần mềm được kỳ vọng sẽ mang lại lợi thế cạnh tranh lớn trước các đối thủ sừng sỏ trên thị trường.
Ý kiến chuyên gia & Nhận định
Nhiều chuyên gia trong ngành nhận định rằng, việc một nhà sáng lập có tầm ảnh hưởng lớn như Shashua bước xuống là một tổn thất không nhỏ về mặt thương hiệu cá nhân, nhưng lại là bước đi cần thiết để tái cấu trúc tổ chức. Theo báo cáo từ TechCrunch, Mobileye đang chuyển từ vị thế của một đối tác cung ứng linh kiện cấp một (Tier 1) sang một nhà vận hành dịch vụ trực tiếp. Điều này đòi hỏi một CEO có năng lực vận hành thương mại và quản trị chuỗi cung ứng dịch vụ phức tạp hơn là một nhà khoa học thuần túy.
Tuy nhiên, giới phân tích tài chính cũng bày tỏ sự hoài nghi nhất định về tính khả thi của các kế hoạch đầy tham vọng này. Việc chuyển dịch sang vận hành dịch vụ robotaxi trực tiếp đồng nghĩa với việc Mobileye sẽ phải đối đầu trực diện với những gã khổng lồ vốn đã đi trước rất xa như Waymo hay các dự án tự lái của Tesla, vốn cũng đang gặp không ít rào cản về mặt pháp lý và kỹ thuật tại Mỹ.
Tác động & Tương lai
Tương lai của Mobileye sau kỷ nguyên Shashua sẽ được định đoạt bằng hai cột mốc lớn. Đầu tiên là kế hoạch triển khai dịch vụ robotaxi tự chủ tại một thành phố lớn của Mỹ vào năm 2027, đánh dấu việc công ty bước chân vào cả hai phía của chuỗi giá trị xe tự hành: vừa bán công nghệ vừa trực tiếp vận hành dịch vụ. Thứ hai là việc thương mại hóa các giải pháp robot dạng người tích hợp AI vào quy trình sản xuất công nghiệp và đời sống.
Đối với cộng đồng công nghệ, sự thay đổi nhân sự cấp cao tại Mobileye phản ánh một xu hướng lớn: các công ty phần cứng xe tự hành truyền thống buộc phải tiến hóa thành các thực thể AI và robot học toàn diện để tồn tại. Sự thành bại của Mobileye trong giai đoạn "3.0" này sẽ là bài học đắt giá cho toàn bộ ngành công nghiệp tự hành toàn cầu trong những năm tới.