Công cụ hỗ trợ phát triển AI nguồn mở nổi tiếng Ollama đã huy động thành công 65 triệu USD trong vòng gọi vốn Series B do Theory Venture dẫn đầu. Theo TechCrunch, vòng gọi vốn mới này nâng tổng giá trị đầu tư vào Ollama lên mức 88 triệu USD, sau khi đã nhận được 15 triệu USD từ vòng Series A do quỹ Benchmark dẫn dắt trước đó. Sự kiện này đánh dấu bước tiến quan trọng của Ollama trong bối cảnh các mô hình AI nguồn mở (open-weight models) ngày càng được giới lập trình ưa chuộng nhờ khả năng vận hành linh hoạt và tối ưu chi phí.
Diễn biến chi tiết
Ra mắt vào năm 2023 bởi hai nhà đồng sáng lập Jeff Morgan và Michael Chiang, Ollama nhanh chóng trở thành một hiện tượng trong cộng đồng phát triển phần mềm. Công cụ này đã thu hút hơn 176.000 ngôi sao (stars) và gần 17,000 lượt fork trên nền tảng GitHub. Tính đến thời điểm hiện tại, mặc dù startup này chỉ sở hữu quy mô nhân sự khiêm tốn với 14 nhân viên, Ollama vẫn đạt cột mốc ấn tượng khi được hơn 8,9 triệu lập trình viên sử dụng hàng tháng và hiện diện tại 85% số doanh nghiệp thuộc danh sách Fortune 500. Sự tăng trưởng bùng nổ này bắt đầu tăng tốc mạnh mẽ từ khoảng tháng 1 năm 2026, thời điểm các trợ lý AI như OpenClaw tạo nên cơn sốt nhờ khả năng thực hiện các tác vụ tác nhân phức tạp như lập trình trực tiếp.
Bối cảnh & Nguyên nhân
Trước khi sáng lập Ollama, bộ đôi Morgan và Chiang từng được biết đến với vai trò xây dựng Docker Desktop sau khi startup Kitematic của họ được Docker mua lại. Docker vốn nổi tiếng với việc tạo ra các container giúp đơn giản hóa việc chuyển đổi ứng dụng giữa các môi trường đám mây và máy tính cá nhân, loại bỏ các rào cản cấu hình phần cứng phức tạp. Ollama ra đời với sứ mệnh tương tự, giải quyết bài toán khó khăn của năm 2023 khi các mô hình nguồn mở bắt đầu xuất hiện nhưng lại quá phức tạp để cài đặt và vận hành đối với các lập trình viên thông thường vốn không phải là nhà nghiên cứu chuyên sâu.
Phân tích kỹ thuật & Công nghệ
Ollama hoạt động bằng cách đóng gói các mô hình AI nguồn mở để chạy trực tiếp trên PC của lập trình viên chỉ trong vài phút. Điểm đặc biệt của nền tảng này là việc cung cấp dịch vụ đám mây (neocloud) thông qua nhiều gói thuê bao từ miễn phí đến 100 USD/tháng để hỗ trợ người dùng tiếp cận các mô hình lớn hơn, đòi hỏi năng lực tính toán vượt trội vượt quá khả năng của phần cứng cá nhân. Đáng chú ý, mô hình kinh doanh của Ollama tính phí dựa trên thời gian sử dụng GPU thực tế thay vì áp đặt giới hạn số lượng token như các dịch vụ API AI truyền thống, mang lại sự linh hoạt tối đa cho các nhà phát triển trong quá trình thử nghiệm và triển khai.
Ý kiến chuyên gia & Nhận định
Đại diện quỹ đầu tư Benchmark, ông Peter Fenton nhận định rằng năng lực tạo ra một sản phẩm đạt đến mức độ phổ quát toàn cầu đối với giới lập trình như cách Jeff và Michael từng làm với Docker là cực kỳ hiếm có. Về tranh luận giữa mô hình đóng và mở, Fenton cho rằng đây không phải là cuộc chiến sinh tử một mất một còn. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh rằng mọi doanh nghiệp đang phải đối mặt với chi phí suy luận (inference expenses) đắt đỏ đều coi việc chuyển dịch sang các mô hình nguồn mở là một dự án mang tính sống còn để tối ưu hóa ngân sách hoạt động.
Tác động & Tương lai
Bên cạnh những phản hồi tích cực, Ollama cũng phải đối mặt với làn sóng chỉ trích từ một bộ phận người dùng trung thành lo ngại về xu hướng thương mại hóa, cho rằng việc tập trung vào dịch vụ đám mây trả phí có thể làm giảm đi giá trị cốt lõi của dự án nguồn mở miễn phí ban đầu. Trả lời vấn đề này, nhà sáng lập Jeff Morgan khẳng định dịch vụ đám mây chỉ là bước tiến hóa tự nhiên để hỗ trợ chạy các mô hình quá lớn so với máy tính cá nhân, cam kết giữ nguyên tính năng miễn phí của phiên bản chạy cục bộ. Sự thành công của Ollama là minh chứng rõ nét cho thấy xu hướng các dự án AI nguồn mở đang trở thành đích ngắm hấp dẫn của các quỹ đầu tư mạo hiểm trên toàn cầu.