Vào tháng 3 năm 2026, lưỡng đảng Mỹ đã giới thiệu Đạo luật An ninh Robot Mỹ nhằm hạn chế chính phủ sử dụng robot mặt đất từ Trung Quốc, bao gồm cả robot hình người và robot bốn chân. Theo IEEE Spectrum, đây là bước đi mới nhất trong chiến dịch tách rời công nghệ nhạy cảm giữa Washington và Bắc Kinh.
Bối cảnh
Quyết định này nối tiếp hàng loạt lệnh cấm trước đó nhắm vào thiết bị bán dẫn, UAV của DJI và bộ định tuyến (router) nước ngoài. Tuy nhiên, giới phân tích cảnh báo ngành công nghiệp robot của Mỹ hiện chưa đủ trưởng thành để tự lực hoàn toàn. Mặc dù các công ty nội địa như Ghost Robotics có thể hưởng lợi ngắn hạn, họ vẫn phụ thuộc nặng nề vào nguồn linh kiện từ Trung Quốc để lắp ráp thiết bị.
Diễn biến
Theo chuyên gia Kyle Chan từ Viện Brookings, việc cấm đoán đột ngột không đi kèm lộ trình nâng cao năng lực sản xuất nội địa sẽ khiến các doanh nghiệp Mỹ rơi vào thế bị động. Đáng chú ý, trong khi mảng drone bị ảnh hưởng mạnh, ngành sản xuất thiết bị mạng đã nhanh chóng dịch chuyển. Số liệu năm 2025 chỉ ra Việt Nam, Mexico và Thái Lan hiện chiếm tới 68,4% giá trị router nhập khẩu vào Mỹ, trong khi thị phần của Trung Quốc đã giảm sâu xuống còn 1,1%.
Vì sao đáng chú ý
Đối với Việt Nam, làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng này vừa là cơ hội vừa là thách thức lớn. Việc Mỹ siết chặt kiểm soát công nghệ Trung Quốc thúc đẩy các hãng lớn chuyển dịch nhà máy sang các quốc gia đồng minh thân thiện. Tuy nhiên, các rào cản kỹ thuật và yêu cầu thẩm định nguồn gốc nghiêm ngặt từ Ủy ban Truyền thông Liên bang Mỹ (FCC) sẽ đòi hỏi các nhà sản xuất Việt Nam phải nâng cao năng lực kiểm soát chuỗi cung ứng sâu hơn.