Nghiên cứu mới công bố trên arXiv ngày 05/10/2026 (mã số 2610.02342) cho thấy việc tinh gọn các chỉ số tô-pô đồ thị có thể giúp phát hiện tấn công mạng nhanh hơn 96% mà vẫn gia tăng độ chính xác so với việc sử dụng toàn bộ tập dữ liệu ban đầu. Đề tài tập trung giải quyết bài toán tối ưu hóa tài nguyên tính toán khi phân tích lưu lượng mạng bằng Đồ thị Tầm nhìn Tự nhiên (Natural Visibility Graph - NVG), vốn thường gặp trở ngại do chi phí trích xuất quá nhiều đặc trưng cấu trúc.
Theo arXiv, phương pháp NVG chuyển đổi chuỗi thời gian của lưu lượng mạng thành đồ thị và trích xuất các chỉ số tô-pô đại diện cho nhiều thuộc tính cấu trúc khác nhau. Tuy nhiên, không phải chỉ số nào cũng đóng góp đồng đều vào hiệu quả phân loại tấn công mạng, trong khi việc tính toán toàn bộ 21 chỉ số làm tăng đáng kể gánh nặng tính toán của hệ thống.
Để xác định tập chỉ số tối ưu, nghiên cứu đã kết hợp bốn kỹ thuật phân tích độ quan trọng độc lập gồm SHAP, grouped Permutation Importance, Boruta và Recursive Feature Elimination (RFE) thông qua chiến lược xếp hạng đồng thuận (Consensus Ranking). Dựa trên kết quả này, các tác giả thiết lập và đánh giá 6 cấu hình kích thước tập chỉ số: Full21 (đầy đủ 21 chỉ số), Top15, Top10, Top7, Top5 và Top3.
Quá trình thử nghiệm được tiến hành trên tập dữ liệu an ninh mạng CICIDS2018, kết hợp mô hình phân loại mạng nơ-ron tích chập (CNN) và kiểm định chéo phân tầng 5 lượt (stratified 5-fold cross validation). Ba chỉ số đứng đầu bảng xếp hạng đồng thuận đều thuộc nhóm hệ số phân cụm, bao gồm trung vị hệ số phân cụm trung bình (avg_clustering_coeff_median), độ lệch chuẩn hệ số phân cụm trung bình (avg_clustering_coeff_std) và giá trị trung bình của hệ số phân cụm (avg_clustering_coeff_mean).
Kết quả thực nghiệm cho thấy cấu hình Top3 đạt hiệu năng dự đoán trung bình cao nhất. Cụ thể, Top3 ghi nhận độ chính xác 97,148%, điểm F1 có trọng số đạt 97,055% và hệ số tương quan Matthews (MCC) đạt 0,9675. Các chỉ số này đều vượt trội so với cấu hình Full21 vốn chỉ đạt 95,999% độ chính xác, 95,521% F1 và 0,9549 MCC. Đáng chú ý, tổng thời gian thực thi đã giảm từ 14.961,39 giây ở cấu hình Full21 xuống còn 589,22 giây khi dùng Top3, tương đương mức cắt giảm chi phí tính toán 96,06%.