Vào thứ Tư ngày 15/07/2026, startup AI Thinking Machines Lab, được thành lập bởi cựu CTO OpenAI Mira Murati, đã chính thức ra mắt Inkling - mô hình trí tuệ nhân tạo nguồn mở đầu tiên của hãng. Khác biệt hoàn toàn với các mô hình đóng từ OpenAI, Anthropic hay Google, Inkling được phát hành dưới dạng mở trọng số (open-weight), cho phép các nhà phát triển bên ngoài tải xuống và tự do tinh chỉnh theo nhu cầu doanh nghiệp.
Diễn biến chi tiết
Sự kiện ra mắt Inkling đánh dấu cột mốc thương mại đầu tiên của Thinking Machines sau một năm rưỡi hoạt động âm thầm để xây dựng cơ sở hạ tầng AI. Trước đó, một phần công nghệ của hãng đã được hé lộ vào tháng 5/2026 thông qua bản thử nghiệm nghiên cứu về "mô hình tương tác" có khả năng nghe, nói và phản hồi thời gian thực. Theo TechCrunch, Thinking Machines nhấn mạnh tốc độ phát triển thần tốc khi chỉ mất 9 tháng để đưa sản phẩm ra thị trường, so với mốc 3 đến 5 năm của các đối thủ đi trước. Hiện tại, startup này định vị Inkling như một điểm khởi đầu để các tổ chức tự tùy biến thông qua nền tảng Tinker, thay vì là một chatbot đa dụng hoàn thiện.
Phân tích kỹ thuật & Công nghệ
Inkling là một hệ thống hỗn hợp chuyên gia (Mixture-of-Experts - MoE) sở hữu tổng cộng 975 tỷ tham số. Tuy nhiên, kiến trúc này được tối ưu hóa để chỉ kích hoạt khoảng 41 tỷ tham số cho mỗi tác vụ cụ thể nhằm duy trì tốc độ xử lý nhanh và tiết kiệm chi phí vận hành. Theo thông tin từ Wired và TechCrunch, mô hình được đào tạo trên 45 nghìn tỷ token bao gồm văn bản, hình ảnh, âm thanh và video, mang lại khả năng suy luận đa phương thức tự nhiên. Inkling cũng cho phép người dùng điều chỉnh mức độ "nỗ lực suy nghĩ" để cân bằng giữa độ chính xác và tốc độ phản hồi. Để huấn luyện Inkling, Thinking Machines đã sử dụng toàn bộ hệ thống GB300 NVL72 của Nvidia.
Ý kiến chuyên gia & Nhận định
Giới phân tích đánh giá bước đi của Thinking Machines phản ánh xu hướng dịch chuyển từ các mô hình AI dùng chung sang các giải pháp tùy biến nội bộ. CEO Microsoft Satya Nadella gần đây đã cảnh báo các doanh nghiệp sử dụng AI độc quyền đang phải trả phí kép: vừa mất tiền đăng ký, vừa vô tình giao nộp tri thức kinh doanh thông qua các truy vấn dữ liệu. Đồng quan điểm, CEO Hugging Face Clem Delangue dự báo các mô hình biên (frontier models) sẽ dần bị giới hạn ở các tác vụ thử nghiệm, trong khi công việc sản xuất thực tế sẽ chuyển dịch mạnh mẽ sang các giải pháp nguồn mở hoặc nội bộ.
Tác động & Tương lai
Sự xuất hiện của Inkling củng cố thêm niềm tin vào tiềm năng của AI nguồn mở trong môi trường doanh nghiệp. Minh chứng rõ nhất là dự án hợp tác gần đây giữa Thinking Machines và Bridgewater Associates, khi một mô hình nguồn mở được tinh chỉnh sâu bằng dữ liệu tài chính chuyên biệt đã đạt 84,7% trong các bài kiểm tra suy luận, vượt qua nhiều mô hình đóng hàng đầu với chi phí vận hành chỉ bằng 1/14. Với việc chọn mô hình kinh doanh dựa trên nền tảng tùy biến Tinker thay vì bán quyền truy cập API theo lưu lượng, Thinking Machines đang mở ra một lối đi riêng đầy hứa hẹn cho cộng đồng phát triển công nghệ toàn cầu.