Walden Robotics, một công ty khởi nghiệp tách ra từ Viện Nghiên cứu Toyota (TRI), vừa chính thức công bố bước ra khỏi chế độ ẩn danh với khoản đầu tư lên đến 300 triệu USD, đạt mức định giá 1,1 tỷ USD. Doanh nghiệp này đặt mục tiêu hợp tác chặt chẽ với tập đoàn Toyota để triển khai các robot hình người (humanoid) có tính thực tiễn cao trong môi trường sản xuất và logistics. Thay vì chạy đua phát triển robot có chân như nhiều đối thủ, Walden lựa chọn hướng đi độc đáo nhưng thực dụng hơn: robot di chuyển bằng hệ thống bánh xe.
Diễn biến chi tiết
Theo IEEE Spectrum Robotics, Walden Robotics đã dành khoảng 10 năm nghiên cứu các bài toán hóc búa về robot tại TRI trước khi chính thức tách ra hoạt động độc lập vào ngày 15 tháng 7 vừa qua. Khoản vốn 300 triệu USD mới nhận được sẽ giúp công ty nhanh chóng chuyển giao các thành tựu từ phòng thí nghiệm ra môi trường thực tế của các nhà máy. Sự hỗ trợ từ Toyota không chỉ mang lại nguồn tài chính dồi dào mà còn cung cấp một môi trường thử nghiệm lý tưởng ngay tại các dây chuyền lắp ráp ô tô thực tế.
CEO kiêm đồng sáng lập của Walden Robotics, ông Russ Tedrake, vốn là một chuyên gia có 20 năm kinh nghiệm nghiên cứu về robot có chân tại MIT. Tuy nhiên, ông cho rằng việc trang bị chân cho robot thương mại ở thời điểm hiện tại chưa thực sự tối ưu về chi phí và hiệu năng. Thay vào đó, Walden tập trung thiết kế các robot phục vụ những công việc lặp đi lặp lại trong nhà máy, nơi đòi hỏi hiệu suất hoạt động liên tục 24/7 để đảm bảo tính hiệu quả kinh tế cho doanh nghiệp.
Phân tích kỹ thuật & Công nghệ
Về mặt thiết kế, robot của Walden Robotics sở hữu cấu trúc thân trên dạng hình người nhưng di chuyển bằng bệ đỡ bánh xe lớn chịu lực (wheeled base). Thiết kế này cho phép tích hợp khối lượng pin lớn hơn ở phần đế, giúp hạ thấp trọng tâm để robot đạt trạng thái cân bằng tĩnh ổn định, đồng thời loại bỏ hoàn toàn nguy cơ té ngã vốn là điểm yếu của robot có chân. Hơn nữa, việc sử dụng bánh xe cho phép Walden tận dụng các quy chuẩn an toàn sẵn có dành cho robot di động tự hành (AMR) vốn đã rất phổ biến trong các nhà máy hiện đại.
Thay vì trang bị bàn tay năm ngón linh hoạt nhưng mỏng manh và phức tạp, Walden sử dụng cơ cấu kẹp (gripper) hai ngón đơn giản nhưng vô cùng chắc chắn. Thử nghiệm thực tế tại nhà máy Toyota cho thấy thiết kế này chịu va đập cực tốt và đáp ứng được các yêu cầu chịu tải nặng trong công việc cơ khí. Về mặt phần mềm, robot thừa hưởng công nghệ 'diffusion policy' (chính sách khuếch tán) từ TRI, cho phép hệ thống học hỏi các kỹ năng mới cực nhanh dựa trên nền tảng những hành vi đã được huấn luyện trước đó.
Ý kiến chuyên gia & Nhận định
Ông Russ Tedrake chia sẻ đầy thực tế về triết lý thiết kế của công ty: 'Tôi đã nghĩ về đôi chân suốt 20 năm qua. Có nhiều lý do để chế tạo một robot có chân, nhưng câu hỏi đặt ra là thị trường thực tế cần gì? Và bao nhiêu phần trăm trong số đó có thể được giải quyết tốt bằng bệ bánh xe?'. Quyết định bỏ qua đôi chân giúp Walden tránh được các rào cản kỹ thuật phức tạp chưa có lời giải triệt để và nhanh chóng đưa sản phẩm vào thương mại hóa.
Mặc dù nhiều công ty đối thủ như Figure hay Apptronik đang nỗ lực phát triển robot hình người bắt chước tối đa cơ thể con người để hoạt động trong môi trường văn phòng hay gia đình, hướng đi của Walden tập trung vào tính bền bỉ và hiệu năng công nghiệp. Sự hậu thuẫn từ văn hóa đặt con người làm trung tâm của Toyota cũng thúc đẩy Walden hướng tới mục tiêu giải phóng công nhân khỏi các công việc lặp đi lặp lại, nâng cao chất lượng cuộc sống thay vì chỉ thuần túy tối ưu hóa lợi nhuận.
Tác động & Tương lai
Với nền tảng tài chính mạnh mẽ và sự hậu thuẫn từ Toyota, Walden Robotics đang chứng minh một cách tiếp cận khôn ngoan trong làn sóng phát triển robot thế hệ mới. Việc tập trung vào robot đa mục đích (multi-purpose) thay vì 'vạn năng' giúp hạ thấp kỳ vọng của thị trường xuống mức thực tế hơn, tránh đi vào vết xe đổ của các bong bóng công nghệ trước đây.
Đối với độc giả Việt Nam và các doanh nghiệp trong nước, mô hình này mang lại bài học lớn về việc tối ưu hóa thiết kế dựa trên nhu cầu thực tế của chuỗi cung ứng và sản xuất, thay vì chạy theo các xu hướng công nghệ hào nhoáng nhưng thiếu tính khả thi thương mại. Sự thành công của robot bánh xe Walden có thể định hình lại tiêu chuẩn thiết kế thiết bị tự động hóa trong các nhà máy thông minh trên toàn cầu thời gian tới.