Startup Tuurny tại San Francisco vừa công bố Nantul, một hệ thống robot tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) để tự động hóa việc thu hồi các chip RAM còn hoạt động tốt từ bảng mạch điện tử cũ. Giải pháp này hướng tới việc giải quyết cuộc khủng hoảng rác thải điện tử (e-waste) toàn cầu và cung cấp nguồn chip di sản đang ngày càng khan hiếm.
Diễn biến
Hệ thống Nantul sử dụng mạng thần kinh để nhận diện linh kiện, sau đó tự động tra cứu thông số nhiệt độ trên internet để điều khiển đầu hút nhiệt gỡ chip mà không gây hư hại vật lý. Tuurny cho biết mỗi máy có khả năng thu hồi tới 300 chip RAM mỗi giờ. Công ty đã ký thỏa thuận triển khai hàng chục robot này cho một công ty tái chế tại Anh vào đầu năm 2027 để xử lý lượng tivi cũ khổng lồ.
Bối cảnh
Dự kiến thế giới sẽ thải ra 82 triệu tấn rác thải điện tử mỗi năm vào năm 2030. Tuy nhiên, các phương pháp tái chế truyền thống thường nghiền nát toàn bộ bảng mạch, dẫn đến việc lãng phí các linh kiện còn giá trị. Việc gỡ bỏ thủ công để tái sử dụng chip lại quá đắt đỏ và khó mở rộng quy mô. Tuurny ban đầu nhận tài trợ từ NASA để phát triển công cụ sửa chữa bảng mạch, nhưng đã chuyển hướng sang mảng tái chế khi nhận thấy nhu cầu cao về "chip di sản" trong các ngành công nghiệp.
Vì sao đáng chú ý
Dự án này là minh chứng cho tiềm năng của "AI vật lý" (physical AI) trong việc giải quyết các vấn đề môi trường và chuỗi cung ứng. Đối với cộng đồng công nghệ Việt Nam, Nantul mang lại bài học về cách ứng dụng AI vào các quy trình công nghiệp đặc thù thay vì chỉ tập trung vào phần mềm. Dù vậy, thách thức vẫn nằm ở việc robot phải xử lý các bảng mạch bị bẩn hoặc biến dạng trong thực tế mà không làm hỏng vi mạch.